Cách dùng công cụ
- Chi phí cố định: các khoản không đổi theo doanh số: tiền thuê mặt bằng, lương, điện nước cơ bản, internet, trả góp máy móc, phần mềm bán hàng. Chọn một kỳ, ví dụ một tháng, và dùng nó cho mọi ô.
- Giá bán mỗi sản phẩm: số tiền khách thực trả cho bạn, sau các khuyến mãi thường xuyên và phần chiết khấu cho ứng dụng giao hàng nếu có.
- Chi phí biến đổi mỗi sản phẩm: các chi phí tăng theo từng sản phẩm bán ra: nguyên liệu, bao bì, ly, phí vận chuyển, phí thanh toán, hoa hồng.
- Lợi nhuận mục tiêu (không bắt buộc): công cụ cho biết cần bán bao nhiêu để có khoản lời đó.
Công thức điểm hòa vốn
Mỗi lần bán đóng góp giá bán − chi phí biến đổi để bù chi phí cố định. Khoản đó gọi là lãi góp (hay số dư đảm phí). Bạn hòa vốn khi tổng lãi góp bằng chi phí cố định:
Sản lượng hòa vốn = chi phí cố định ÷ (giá bán − chi phí biến đổi mỗi sản phẩm)
Tỷ lệ lãi góp = (giá bán − chi phí biến đổi) ÷ giá bán
Doanh thu hòa vốn = chi phí cố định ÷ tỷ lệ lãi góp
Sản lượng cho lợi nhuận mục tiêu = (chi phí cố định + lợi nhuận mục tiêu) ÷ lãi góp mỗi sản phẩm
Ví dụ: một quán cà phê nhỏ
Quán có chi phí cố định 30 triệu đồng mỗi tháng (mặt bằng, hai nhân viên, điện nước, khấu hao máy pha). Một ly bán 35.000 ₫, chi phí cà phê, sữa, đá, ly và ống hút là 12.000 ₫. Lãi góp là 23.000 ₫ mỗi ly, tỷ lệ lãi góp 65,71%. Điểm hòa vốn = 30.000.000 ÷ 23.000 ≈ 1.304,3, làm tròn lên 1.305 ly mỗi tháng, khoảng 44 ly mỗi ngày, tương đương doanh thu 45.652.174 ₫. Muốn lời thêm 15 triệu đồng, quán cần (30 + 15) triệu ÷ 23.000 ≈ 1.957 ly.
Ba đòn bẩy làm dịch chuyển điểm hòa vốn
| Thay đổi | Lãi góp mỗi ly | Sản lượng hòa vốn |
|---|---|---|
| Ban đầu | 23.000 ₫ | 1.305 |
| Tăng giá lên 38.000 đ | 26.000 ₫ | 1.154 |
| Giảm chi phí biến đổi còn 10.000 đ | 25.000 ₫ | 1.200 |
| Cắt 10% chi phí cố định (27 triệu) | 23.000 ₫ | 1.174 |
Tăng giá 3.000 đồng hạ điểm hòa vốn nhiều hơn giảm 2.000 đồng chi phí nguyên liệu hay cắt 10% chi phí cố định, vì toàn bộ phần tăng đi thẳng vào lãi góp, với điều kiện khách vẫn mua ở mức giá mới.
Biên an toàn
So điểm hòa vốn với doanh số bạn thực sự kỳ vọng. Biên an toàn = (doanh số dự kiến − doanh số hòa vốn) ÷ doanh số dự kiến. Nếu quán dự kiến bán 1.800 ly mỗi tháng, biên an toàn là (1.800 − 1.305) ÷ 1.800 ≈ 27,5%: doanh số có thể giảm hơn một phần tư trước khi quán bắt đầu lỗ.
Những lỗi thường gặp
- Trộn các kỳ: tiền thuê theo tháng cạnh bảo hiểm theo năm. Đổi tất cả về cùng một kỳ trước.
- Quên phí theo từng đơn: chiết khấu cho ứng dụng giao đồ ăn, phí sàn, phí thanh toán, phí ship hỗ trợ khách làm lãi góp trông lớn hơn thực tế.
- Không tính lương của chính chủ quán. Nếu bạn cần sống bằng quán, hãy đưa khoản lương đó vào chi phí cố định; nếu không, “hòa vốn” nghĩa là bạn làm không công.
- Tính như chỉ có một sản phẩm. Với nhiều món, dùng giá bán và chi phí biến đổi bình quân theo cơ cấu doanh số, hoặc tính riêng từng nhóm.
Điểm hòa vốn là ước tính để lập kế hoạch: chi phí thực tế hiếm khi cố định hoàn toàn hay biến đổi hoàn toàn. Để định giá từng món, xem công cụ tính lợi nhuận và biên lợi nhuận.
Câu hỏi thường gặp
Lãi góp là gì?
Là giá bán một sản phẩm trừ chi phí biến đổi của nó, tức phần mỗi lần bán đóng góp để bù chi phí cố định và, sau khi hòa vốn, trở thành lợi nhuận. Tính theo tỷ lệ, đó là phần còn lại của mỗi đồng doanh thu sau chi phí biến đổi.
Vì sao công cụ báo lỗi khi giá bán thấp hơn chi phí biến đổi?
Nếu mỗi sản phẩm tốn nhiều hơn giá bán, mỗi lần bán lại lỗ thêm. Bán càng nhiều càng lỗ, nên không có điểm hòa vốn cho đến khi bạn tăng giá hoặc giảm chi phí biến đổi.
Vì sao điểm hòa vốn được làm tròn lên?
Vì không thể bán một phần sản phẩm. Nếu đáp số chính xác là 1.304,3 ly, bán 1.304 ly vẫn còn lỗ một chút, nên 1.305 là số nguyên đầu tiên bù đủ chi phí cố định. Con số chính xác hiện trong phần ghi chú.
Bao lâu thì hoàn vốn đầu tư ban đầu?
Điểm hòa vốn cho biết mức doanh số để không lỗ mỗi tháng. Để biết bao lâu thu hồi vốn mở quán (sửa sang, máy móc), lấy số vốn đó chia cho khoản lời mỗi tháng sau khi đã vượt điểm hòa vốn.
Bao lâu nên tính lại điểm hòa vốn?
Mỗi khi giá bán, giá nguyên liệu hay chi phí cố định thay đổi: tăng tiền thuê, tăng lương, đổi giá. Nhiều chủ cửa hàng kiểm tra lại ít nhất mỗi năm một lần khi lập kế hoạch.
Cập nhật lần cuối: 8 tháng 10, 2026