Cách dùng công cụ tính ROI
- Số tiền đầu tư: toàn bộ số tiền bỏ ra để có khoản đầu tư, gồm cả phí giao dịch, phí môi giới, chi phí sửa chữa ban đầu.
- Số tiền thu về: tiền bán hoặc giá trị hiện tại sau chi phí bán và thuế, cộng mọi cổ tức, tiền lãi hay tiền cho thuê đã nhận trong thời gian nắm giữ.
- Thời gian nắm giữ: không bắt buộc. Nhập số năm để có ROI bình quân mỗi năm.
Công thức ROI
ROI = (số tiền thu về − số tiền đầu tư) ÷ số tiền đầu tư × 100
Ví dụ: bạn mua cổ phiếu hết 100 triệu đồng (đã gồm phí), nhận 4 triệu đồng cổ tức, rồi bán được 146 triệu đồng sau phí và thuế. Số tiền thu về là 150 triệu, nên ROI = (150 − 100) ÷ 100 × 100 = 50%. Kết quả âm nghĩa là lỗ: nếu chỉ bán được 80 triệu đồng thì ROI là −20%.
ROI bình quân năm (CAGR)
Lời 50% sau một năm là rất tốt, nhưng sau mười năm thì khá khiêm tốn. ROI bình quân năm, còn gọi là tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR), quy tổng lợi nhuận thành một mức tăng đều mỗi năm:
ROI bình quân năm = (thu về ÷ đầu tư)1 / số năm − 1
Với 100 triệu thành 150 triệu sau 3 năm: 1,51/3 − 1 = 14,47% mỗi năm. Lấy 50% chia 3 được 16,67%, cao hơn thực tế vì bỏ qua lãi kép; 14,47% nhập gốc trong ba năm mới đúng bằng 50%.
Cùng tổng ROI 50% với các thời gian nắm giữ khác nhau:
| Thời gian | Tổng ROI | ROI bình quân năm |
|---|---|---|
| 1 năm | 50% | 50% |
| 2 năm | 50% | 22,47% |
| 3 năm | 50% | 14,47% |
| 5 năm | 50% | 8,45% |
| 10 năm | 50% | 4,14% |
Hãy so sánh con số bình quân năm với các lựa chọn khác, chẳng hạn lãi suất tiết kiệm 12 tháng ở ngân hàng, vốn gần như không rủi ro.
Tính ROI cho trung thực
- Đủ chi phí: phí giao dịch, phí lưu ký, chi phí công chứng, sang tên; với nhà cho thuê là sửa chữa, nội thất, phí quản lý.
- Đủ thu nhập: cổ tức, lãi trái phiếu, tiền cho thuê đều cộng vào số tiền thu về.
- Thuế: ví dụ khi bán chứng khoán, nhà đầu tư cá nhân nộp thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá trị bán, và cổ tức bằng tiền chịu thuế 5%; bán nhà đất chịu 2% trên giá chuyển nhượng. Trừ các khoản này khỏi số tiền thu về để có ROI sau thuế.
- Lạm phát: lợi nhuận 4% mỗi năm trong khi giá cả tăng 4% thì sức mua của bạn không đổi.
ROI trong kinh doanh
ROI dùng cho dự án cũng tốt như cho đầu tư. Nếu một chiến dịch quảng cáo trên mạng xã hội tốn 20 triệu đồng và mang về đơn hàng có lợi nhuận gộp 50 triệu đồng, ROI là (50 − 20) ÷ 20 = 150%. Hãy dùng lợi nhuận chứ không dùng doanh thu, vì doanh thu còn bao gồm giá vốn hàng bán. Công cụ tính lợi nhuận và biên lợi nhuận giúp bạn tìm con số đó, còn công cụ tính điểm hòa vốn cho biết cần bán bao nhiêu để thu hồi một khoản chi.
Giới hạn của ROI
- Không tính thời điểm nạp thêm hay rút bớt tiền. Nếu bạn góp tiền nhiều lần, hãy dùng tỷ suất hoàn vốn nội bộ, hàm XIRR trong Excel hoặc Google Sheets xử lý được dòng tiền không đều.
- Không nói gì về rủi ro. Hai khoản đầu tư cùng ROI có thể có khả năng mất tiền rất khác nhau.
- Lợi nhuận quá khứ không bảo đảm tương lai. Kết quả ở đây là phép tính, không phải lời khuyên đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
ROI bao nhiêu là tốt?
Còn tùy rủi ro và thời gian. Một phép thử hữu ích là so ROI bình quân năm với lãi suất tiết kiệm ngân hàng cùng kỳ. Khoản đầu tư rủi ro hơn cần vượt mức đó một khoảng đủ lớn mới đáng.
ROI có thể âm không?
Có. ROI âm nghĩa là bạn thu về ít hơn số đã bỏ ra. Nếu không dùng tiền vay, trường hợp xấu nhất là −100%, mất toàn bộ vốn.
ROI và ROI bình quân năm khác nhau thế nào?
ROI là tổng lợi nhuận cả thời gian nắm giữ. ROI bình quân năm trải tổng đó thành một mức tăng đều mỗi năm có tính lãi kép, nên các khoản đầu tư có thời gian khác nhau so sánh được với nhau.
Tính ROI khi góp tiền nhiều lần thế nào?
ROI cơ bản không tính được thời điểm của từng lần góp. Hãy dùng tỷ suất hoàn vốn nội bộ: liệt kê từng dòng tiền kèm ngày rồi dùng hàm XIRR trong bảng tính.
ROI khác biên lợi nhuận thế nào?
ROI so lợi nhuận với số vốn bỏ ra; biên lợi nhuận so lợi nhuận với doanh thu. Một mặt hàng có thể có biên lợi nhuận mỏng nhưng ROI cao nếu bán nhanh và không chôn nhiều vốn.
Cập nhật lần cuối: 8 tháng 10, 2026