حاشیه سود چیست؟
حاشیه سود ناخالص نشان می‌دهد چند درصد از قیمت فروش پس از کسر قیمت تمام‌شده کالا برای شما می‌ماند. این عدد برای فروشگاه، تولیدی، فروشنده اینترنتی یا هر کسب‌وکاری که کالا می‌خرد و می‌فروشد، پایه قیمت‌گذاری است؛ چون اجاره، حقوق، قبض‌ها و مالیات همه باید از همین حاشیه پرداخت شوند.
فرمول حاشیه سود
حاشیه سود = (قیمت فروش − قیمت تمام‌شده) ÷ قیمت فروش × 100
و اگر حاشیه سود هدف را می‌دانید: قیمت فروش = قیمت تمام‌شده ÷ (1 − حاشیه).
مثال: کالایی را 400 هزار تومان می‌خرید و 600 هزار تومان می‌فروشید. سود هر واحد 200 هزار تومان است؛ حاشیه سود 200 ÷ 600 یعنی 33.33% و درصد سود روی قیمت خرید 200 ÷ 400 یعنی 50%.
حاشیه سود با درصد سود روی خرید فرق دارد
در بازار ایران بسیاری از فروشندگان «درصد سود» را روی قیمت خرید حساب می‌کنند (مارک‌آپ)، در حالی که حاشیه سود روی قیمت فروش حساب می‌شود. اگر این دو را با هم اشتباه بگیرید، قیمت را پایین‌تر از برنامه می‌گذارید. جدول زیر برای کالای 400 هزار تومانی نشان می‌دهد هر حاشیه سود به چه قیمت و چه درصد سود روی خرید نیاز دارد:
| حاشیه سود هدف | قیمت فروش لازم | درصد سود روی خرید |
|---|---|---|
| 20% | 500,000 | 25% |
| 25% | 533,333 | 33.33% |
| 30% | 571,429 | 42.86% |
| 40% | 666,667 | 66.67% |
| 50% | 800,000 | 100% |
برای محاسبه از سمت درصد سود روی خرید، ماشین حساب درصد سود روی قیمت خرید را ببینید.
نکته‌های قیمت‌گذاری
- قیمت تمام‌شده واقعی: کرایه حمل، بسته‌بندی، ضایعات و کارمزد درگاه پرداخت یا کمیسیون فروشگاه اینترنتی را به قیمت خرید اضافه کنید.
- مالیات بر ارزش افزوده: اگر مشمول VAT هستید، حاشیه سود را روی قیمت بدون مالیات حساب کنید؛ مالیات مال شما نیست و باید به سازمان امور مالیاتی پرداخت شود. با ماشین حساب ارزش افزوده قیمت را جدا کنید.
- تورم و قیمت جایگزینی: در بازاری که قیمت‌ها مدام بالا می‌رود، اگر کالا را با قیمت خرید قدیمی بفروشید، ممکن است پول کافی برای خرید دوباره همان کالا نداشته باشید. برخی فروشندگان حاشیه را بر پایه قیمت خرید روز حساب می‌کنند.
- حاشیه ناخالص با سود خالص یکی نیست: پس از کسر هزینه‌های ثابت، سود خالص معمولاً بسیار کمتر است. برای دیدن حداقل فروش لازم، از ماشین حساب نقطه سر به سر استفاده کنید.
پرسش‌های پرتکرار
فرمول محاسبه حاشیه سود چیست؟
حاشیه سود = (قیمت فروش − قیمت تمام‌شده) ÷ قیمت فروش × 100. مثلاً خرید 400 و فروش 600 هزار تومان، حاشیه 33.33% دارد.
فرق حاشیه سود و درصد سود روی خرید چیست؟
هر دو از همان سود استفاده می‌کنند، اما حاشیه سود آن را بر قیمت فروش و درصد سود روی خرید (مارک‌آپ) آن را بر قیمت خرید تقسیم می‌کند. 50% سود روی خرید یعنی 33.33% حاشیه سود.
برای 30% حاشیه سود، قیمت فروش چقدر باشد؟
قیمت تمام‌شده را بر 0.7 تقسیم کنید. برای کالای 400 هزار تومانی، قیمت فروش حدود 571,429 تومان می‌شود.
حاشیه سود منفی یعنی چه؟
یعنی قیمت فروش از قیمت تمام‌شده کمتر است و هر فروش زیان دارد؛ مگر اینکه عمداً برای جذب مشتری یا تخلیه انبار زیر قیمت بفروشید.
آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026