مالیات بر ارزش افزوده در ایران
مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی بر مصرف است که فروشنده هنگام فروش کالا یا خدمت از خریدار می‌گیرد و پس از کسر مالیاتی که خودش هنگام خرید پرداخته، به سازمان امور مالیاتی می‌پردازد. نرخ پایه در قانون مالیات بر ارزش افزوده 9% است و قانون بودجه سال‌های اخیر یک واحد به آن افزوده است؛ به همین دلیل نرخ عمومی در سال 1405 برابر 10% است. نرخ ممکن است با قانون بودجه هر سال تغییر کند، پس پیش از صدور فاکتور رسمی نرخ روز را از سازمان امور مالیاتی بررسی کنید.
برخی کالاها و خدمات، مانند بسیاری از کالاهای اساسی، خدمات درمانی و آموزشی، طبق قانون معاف‌اند و برخی کالاها مانند سیگار یا فراورده‌های نفتی نرخ جداگانه دارند. برای چنین مواردی نرخ مربوط را دستی وارد کنید.
افزودن مالیات به قیمت
مالیات = قیمت بدون مالیات × 10 ÷ 100 و قیمت با مالیات = قیمت × 1.10
مثال: خدمتی با قیمت 10 میلیون تومان: مالیات 1 میلیون و مبلغ فاکتور 11 میلیون تومان.
| قیمت بدون مالیات | مالیات 10% | مبلغ کل |
|---|---|---|
| 1,000,000 | 100,000 | 1,100,000 |
| 5,000,000 | 500,000 | 5,500,000 |
| 25,000,000 | 2,500,000 | 27,500,000 |
| 100,000,000 | 10,000,000 | 110,000,000 |
جدا کردن مالیات از مبلغ کل
اگر مبلغی که مالیات در آن است را دارید، برای پیدا کردن قیمت اصلی نباید 10% از آن کم کنید. روش درست:
قیمت بدون مالیات = مبلغ کل ÷ 1.10 و مالیات = مبلغ کل − قیمت بدون مالیات؛ یعنی سهم مالیات حدود 9.09% از مبلغ کل است.
مثال: فاکتور 11 میلیون تومانی با مالیات: 11,000,000 ÷ 1.1 = 10,000,000 تومان قیمت و 1,000,000 تومان مالیات. اگر به اشتباه 10% از 11 میلیون کم کنید، به 9.9 میلیون می‌رسید و 100 هزار تومان خطا دارید.
نکته‌هایی برای فروشندگان و مودیان
- سامانه مودیان و صورت‌حساب الکترونیکی: فروشندگان مشمول باید صورت‌حساب الکترونیکی را در سامانه مودیان ثبت کنند و مالیات و عوارض در آن جداگانه درج می‌شود.
- اعتبار مالیاتی: مالیاتی که هنگام خرید کالا و خدمات کسب‌وکار پرداخته‌اید، در صورت رعایت شرایط قانونی از مالیات فروش کسر می‌شود؛ مالیات واقعی شما فقط روی «ارزش افزوده» است.
- قیمت‌گذاری: سود و حاشیه را روی قیمت بدون مالیات حساب کنید؛ ماشین حساب حاشیه سود را ببینید.
این ماشین حساب برای محاسبه سریع است و مشاوره مالیاتی نیست؛ برای موارد خاص با مشاور مالیاتی یا حسابدار رسمی مشورت کنید.
پرسش‌های پرتکرار
نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال 1405 چقدر است؟
نرخ عمومی 10% است: 9% نرخ پایه قانون مالیات بر ارزش افزوده به‌علاوه یک واحد افزایش طبق قانون بودجه. برخی کالاها معاف‌اند یا نرخ دیگری دارند.
مالیات 10 درصد را چطور از مبلغ کل جدا کنم؟
مبلغ کل را بر 1.1 تقسیم کنید تا قیمت بدون مالیات به دست بیاید؛ تفاوت آن با مبلغ کل، مالیات است. مثلاً 11 میلیون ÷ 1.1 = 10 میلیون.
چرا نمی‌شود 10% را مستقیم از مبلغ کل کم کرد؟
چون مالیات روی قیمت بدون مالیات حساب شده، نه روی مبلغ کل. سهم مالیات در مبلغ کل حدود 9.09% است، نه 10%.
اگر نرخ تغییر کند چه کنم؟
نرخ جدید را در خانه نرخ وارد کنید. جدول زیر نتیجه، مبلغ را با نرخ‌های 9، 10 و 12 درصد هم نشان می‌دهد.
آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026