VKİ hesaplama aracı nasıl kullanılır?
- Birimler – metrik (cm, kg) varsayılandır.
- Boy – santimetre olarak, ayakkabısız.
- Kilo – kilogram olarak, tercihen sabah ve hafif kıyafetle.
Araç VKİ değerinizi, Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre hangi sınıfa girdiğinizi ve boyunuz için sağlıklı kilo aralığını gösterir.
VKİ nasıl hesaplanır?
VKİ = kilo (kg) ÷ boy (m)²
Örnek: 1,75 m boyunda ve 80 kg olan biri için VKİ = 80 ÷ (1,75 × 1,75) = 80 ÷ 3,0625 = 26,1. Bu değer “fazla kilolu” aralığındadır. Bu boy için sağlıklı kilo aralığı 56,7 ile 76,3 kg arasıdır.
DSÖ’ye göre VKİ sınıfları (yetişkinler)
| VKİ | Sınıf |
|---|---|
| 18,5’in altı | Zayıf |
| 18,5 – 24,9 | Normal kilo |
| 25 – 29,9 | Fazla kilolu |
| 30 – 34,9 | 1. derece obezite |
| 35 – 39,9 | 2. derece obezite |
| 40 ve üzeri | 3. derece (morbid) obezite |
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı da obeziteyle mücadele programlarında bu sınıflamayı kullanır.
Boya göre sağlıklı kilo aralığı
| Boy | Sağlıklı kilo (VKİ 18,5–24,9) | Obezite sınırı (VKİ 30) |
|---|---|---|
| 155 cm | 44,4 – 59,8 kg | 72,1 kg |
| 160 cm | 47,4 – 63,7 kg | 76,8 kg |
| 165 cm | 50,4 – 67,8 kg | 81,7 kg |
| 170 cm | 53,5 – 72,0 kg | 86,7 kg |
| 175 cm | 56,7 – 76,3 kg | 91,9 kg |
| 180 cm | 59,9 – 80,7 kg | 97,2 kg |
| 185 cm | 63,3 – 85,2 kg | 102,7 kg |
| 190 cm | 66,8 – 89,9 kg | 108,3 kg |
VKİ’nin sınırları
VKİ hızlı ve ücretsiz bir tarama ölçüsüdür, ama yağ ile kası ayırt etmez. Kas kütlesi yüksek sporcuların VKİ’si “fazla kilolu” çıkabilir; yaşlılarda ise kas kaybı nedeniyle normal VKİ fazla yağı gizleyebilir. Yağın nerede toplandığı da önemlidir: bel çevresi erkeklerde 94 cm’nin, kadınlarda 80 cm’nin üzerindeyse kalp-damar hastalıkları ve tip 2 diyabet riski artar; 102 ve 88 cm’nin üzeri belirgin risk sayılır. Daha ayrıntılı bir tahmin için vücut yağ oranı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
VKİ sınıfları 18 yaş altı çocuk ve gençler için geçerli değildir; onlarda yaşa ve cinsiyete göre persentil eğrileri kullanılır. Gebelikte de VKİ ile değerlendirme yapılmaz.
Önemli: Sonuçlar genel bilgilendirme amaçlı tahminlerdir ve tıbbi tavsiye değildir. Hekim, diyetisyen veya başka bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Sık sorulan sorular
Normal VKİ değeri kaçtır?
Yetişkinler için 18,5 ile 24,9 arası normal kabul edilir. 25–29,9 fazla kilolu, 30 ve üzeri obezite sınıfındadır. 18,5’in altı ise zayıflık anlamına gelir.
VKİ ile BMI aynı şey mi?
Evet. BMI, İngilizce “body mass index” kısaltmasıdır; Türkçede vücut kitle indeksi (VKİ) veya beden kitle indeksi denir. Formül aynıdır: kilo ÷ boy².
Kadınlar ve erkekler için VKİ farklı mı hesaplanır?
Hayır. Yetişkinlerde formül ve sınıflar cinsiyetten bağımsızdır. Ancak aynı VKİ’de kadınların vücut yağ oranı genellikle erkeklerden yüksektir.
VKİ’m yüksek çıktı, ne yapmalıyım?
Tek bir ölçüm tanı koydurmaz. Bel çevrenizi de ölçün ve aile hekiminize danışın; kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol gibi değerlerinize bakarak kişisel bir plan önerebilir. Aile hekimliği hizmetleri ücretsizdir.
Çocuklarda VKİ nasıl değerlendirilir?
Çocuk ve ergenlerde aynı formül kullanılır, ama sonuç yaşa ve cinsiyete göre persentil eğrileriyle yorumlanır. Çocuğunuzun büyümesini aile hekiminiz veya çocuk doktorunuz bu eğrilerle takip eder.
Son güncelleme: 8 Ekim 2026