วิธีใช้เครื่องคำนวณ
เลือกหน่วย เพศ แล้วกรอกส่วนสูง เครื่องมือจะแสดงผลจากสี่สูตรน้ำหนักมาตรฐาน (Ideal Body Weight, IBW) ที่ตีพิมพ์ทางการแพทย์ ช่วงที่สูตรเหล่านั้นครอบคลุม ค่าเฉลี่ย ผลจากสูตรส่วนสูงลบ 100 หรือ 110 ที่คนไทยคุ้นเคย และช่วงน้ำหนักที่ให้ BMI ปกติ 18.5–22.9 ตามเกณฑ์คนเอเชีย
สูตรที่ใช้
สูตรสากลทั้งสี่เริ่มจากน้ำหนักฐานที่ส่วนสูง 5 ฟุต (152.4 ซม.) แล้วบวกน้ำหนักคงที่ทุก 1 นิ้ว (2.54 ซม.) ที่สูงกว่านั้น:
| สูตร | ผู้ชาย | ผู้หญิง |
|---|---|---|
| Robinson (1983) | 52 กก. + 1.9 กก. ต่อนิ้ว | 49 กก. + 1.7 กก. ต่อนิ้ว |
| Miller (1983) | 56.2 กก. + 1.41 กก. ต่อนิ้ว | 53.1 กก. + 1.36 กก. ต่อนิ้ว |
| Devine (1974) | 50 กก. + 2.3 กก. ต่อนิ้ว | 45.5 กก. + 2.3 กก. ต่อนิ้ว |
| Hamwi (1964) | 106 ปอนด์ + 6 ปอนด์ต่อนิ้ว | 100 ปอนด์ + 5 ปอนด์ต่อนิ้ว |
Hamwi เป็นสูตรเก่าแก่ที่สุด G. J. Hamwi เสนอในปี 1964 เพื่อใช้วางแผนอาหารอย่างรวดเร็ว Devine มาจากบทความเรื่องขนาดยาปฏิชีวนะเจนตามัยซินในปี 1974 และยังใช้คำนวณขนาดยาในทางการแพทย์จนทุกวันนี้ Robinson และ Miller เป็นฉบับปรับปรุงที่ตีพิมพ์ในปี 1983
สูตรไทยยอดนิยม คือ น้ำหนักมาตรฐานผู้ชาย = ส่วนสูง (ซม.) − 100 และผู้หญิง = ส่วนสูง (ซม.) − 110 (บางแหล่งใช้ − 105) เป็นสูตรแบบโบรคา (Broca) ที่ปรับให้ง่าย คิดในใจได้ทันที แต่สำหรับคนตัวสูง ผลจะค่อนไปทางหนัก และควรดูคู่กับช่วง BMI เสมอ
ตัวอย่าง
ผู้หญิงสูง 160 ซม. (≈ 63 นิ้ว หรือเกิน 5 ฟุตไป 2.99 นิ้ว):
- Robinson: 49 + 1.7 × 2.99 ≈ 54.09 กก.
- Miller: 53.1 + 1.36 × 2.99 ≈ 57.17 กก.
- Devine: 45.5 + 2.3 × 2.99 ≈ 52.38 กก.
- Hamwi: (100 + 5 × 2.99) ปอนด์ ≈ 52.15 กก.
- สูตรไทย: 160 − 110 = 50 กก.
สูตรสากลให้ผลอยู่ระหว่างราว 52 ถึง 57 กก. ส่วนช่วงน้ำหนักปกติตาม BMI คนเอเชียที่ส่วนสูงเดียวกันกว้างกว่า คือประมาณ 47.4 ถึง 58.6 กก. เพราะ BMI บอกช่วงน้ำหนักที่สุขภาพดี ไม่ใช่ตัวเลขเดียว ผู้ชายสูง 170 ซม. ได้ 70 กก. จากสูตรไทย ขณะที่ช่วง BMI ปกติคือราว 53.5 ถึง 66.2 กก. ตัวอย่างนี้แสดงว่าสูตรลบ 100 อาจสูงกว่าเกณฑ์ BMI แบบเอเชีย
ทำไมแต่ละสูตรไม่ตรงกัน
แต่ละสูตรสร้างจากข้อมูลต่างกันเพื่อจุดประสงค์ต่างกัน ส่วนใหญ่อิงคนตะวันตก และไม่มีสูตรใดคำนึงถึงองค์ประกอบร่างกาย ทุกสูตรให้ตัวเลขเดียวกันกับทุกคนที่สูงและเพศเดียวกัน ไม่ว่ากล้ามเนื้อ โครงกระดูก หรืออายุจะต่างกันแค่ไหน Hamwi เองแนะนำให้ลดราว 10% สำหรับคนโครงสร้างเล็ก และเพิ่ม 10% สำหรับคนโครงสร้างใหญ่ ซึ่งแสดงว่าเป้าหมายที่สมเหตุสมผลกว้างแค่ไหน จึงควรมองช่วงระหว่างสูตรเป็นแนวทาง ไม่ใช่เป้าที่ต้องเป๊ะ
ส่วนสูงต่ำกว่า 152 ซม.
สูตรสากลทั้งสี่สร้างมาสำหรับคนสูงตั้งแต่ 5 ฟุตขึ้นไป ถ้าลากเส้นต่อลงไปต่ำกว่านั้น น้ำหนักที่ได้จะต่ำกว่าเกณฑ์ BMI ปกติอย่างรวดเร็ว สำหรับส่วนสูงต่ำกว่า 152 ซม. เครื่องมือจึงแสดงเฉพาะช่วงน้ำหนักปกติตาม BMI แพทย์หรือนักกำหนดอาหารช่วยแนะนำเป้าหมายที่เหมาะได้
น้ำหนักมาตรฐานหรือช่วงน้ำหนักที่ดีต่อสุขภาพ
“น้ำหนักมาตรฐาน” ในทางการแพทย์มักเป็นตัวเลขอ้างอิง เช่น ใช้คำนวณขนาดยาบางชนิด ในชีวิตจริง ช่วงน้ำหนักมีประโยชน์กว่าตัวเลขเดียว เครื่องคำนวณ BMIอธิบายช่วงปกติ ส่วนเครื่องคำนวณเปอร์เซ็นต์ไขมันบอกว่าน้ำหนักของคุณเป็นกล้ามเนื้อมากน้อยแค่ไหน ถ้าตั้งใจจะลดหรือเพิ่มน้ำหนักมาก หรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
หมายเหตุ: ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และใช้แทนการตรวจโดยแพทย์ พยาบาล นักกำหนดอาหาร หรือบุคลากรทางการแพทย์ไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
สูง 160 ควรหนักเท่าไร?
ตามเกณฑ์ BMI คนเอเชีย คนสูง 160 ซม. มีน้ำหนักปกติราว 47.4 ถึง 58.6 กก. สูตรไทยส่วนสูงลบ 110 ให้ 50 กก. สำหรับผู้หญิง ส่วนสูตรสากลให้ราว 52–57 กก.
สูตรส่วนสูงลบ 100 ลบ 110 เชื่อได้ไหม?
ใช้เป็นตัวเลขคร่าว ๆ ได้ แต่เป็นสูตรอย่างง่ายที่ไม่คิดถึงกล้ามเนื้อหรือโครงร่าง และสำหรับผู้ชายตัวสูงอาจให้น้ำหนักเกินเกณฑ์ BMI ปกติของคนเอเชีย ควรดูคู่กับช่วง BMI
สูตรน้ำหนักมาตรฐานไหนแม่นที่สุด?
ไม่มีสูตรไหนถูกสำหรับทุกคน แต่ละสูตรมาจากข้อมูลต่างกันและไม่คำนึงถึงกล้ามเนื้อหรือโครงกระดูก ช่วงระหว่างสูตรร่วมกับช่วง BMI ปกติมีประโยชน์กว่าตัวเลขเดียว
ทำไมน้ำหนักมาตรฐานต่างจากช่วง BMI ปกติ?
สูตรให้ตัวเลขเดียวตามส่วนสูง ส่วน BMI กำหนดช่วงน้ำหนักที่สัมพันธ์กับความเสี่ยงสุขภาพต่ำ ผลจากสูตรมักอยู่ในช่วง BMI โดยเฉพาะกลางหรือครึ่งล่าง
คนมีกล้ามเนื้อเยอะใช้ได้ไหม?
ไม่เหมาะนัก คนกล้ามเนื้อมากมักหนักกว่าน้ำหนัก “มาตรฐาน” ทั้งที่ไขมันน้อย กรณีนี้เปอร์เซ็นต์ไขมันเป็นตัวชี้วัดที่ดีกว่า
อัปเดตล่าสุด: 8 ตุลาคม 2026