วิธีใช้เครื่องคำนวณวันกำหนดคลอด
- เลือกวิธีคำนวณ: คุณแม่ส่วนใหญ่ใช้วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย ถ้ารู้วันปฏิสนธิ หรือตั้งครรภ์จากการย้ายตัวอ่อน IVF ให้เลือกวิธีนั้นเพราะมักแม่นกว่า
- กรอกวันที่: ถ้าคำนวณจากประจำเดือน ให้ใส่ความยาวรอบเดือนปกติด้วย เพื่อปรับสำหรับรอบเดือนที่ยาวหรือสั้นกว่า 28 วัน
- ดูผล: วันกำหนดคลอด อายุครรภ์ ไตรมาสปัจจุบัน และตารางช่วงเวลาตรวจสำคัญระหว่างตั้งครรภ์
คำนวณวันกำหนดคลอดอย่างไร
การตั้งครรภ์ตามปกตินับเป็น 40 สัปดาห์ (280 วัน) ตั้งแต่วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย การบวก 280 วันนี้เรียกว่ากฎของเนเกเล (Naegele's rule) ตามชื่อสูติแพทย์ชาวเยอรมันต้นศตวรรษที่ 19 วิธีคิดในใจคือ เอาวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายบวก 7 วัน ลบ 3 เดือน แล้วบวก 1 ปี (ถ้าประจำเดือนมาเดือนมกราคมถึงมีนาคม ให้บวก 9 เดือนในปีเดียวกันแทน)
| วิธี | วันกำหนดคลอด |
|---|---|
| ประจำเดือนครั้งสุดท้าย | วันแรกของประจำเดือน + 280 วัน + (รอบเดือน − 28) วัน |
| วันปฏิสนธิ | วันปฏิสนธิ + 266 วัน |
| IVF ย้ายตัวอ่อนระยะ 3 วัน | วันย้ายตัวอ่อน + 263 วัน |
| IVF ย้ายตัวอ่อนระยะ 5 วัน (บลาสโตซิสต์) | วันย้ายตัวอ่อน + 261 วัน |
กฎของเนเกเลสมมติว่ารอบเดือน 28 วันและไข่ตกราววันที่ 14 ถ้ารอบเดือนยาวกว่านั้น ไข่น่าจะตกช้ากว่า เครื่องมือจึงเลื่อนวันกำหนดคลอดออกไปตามส่วนต่าง และกลับกันสำหรับรอบเดือนสั้น การตั้งครรภ์ด้วย IVF ได้วันกำหนดคลอดที่แม่นที่สุด เพราะรู้อายุของตัวอ่อนในวันย้ายแน่นอน
ทำไมนับอายุครรภ์จากประจำเดือนครั้งสุดท้าย
อายุครรภ์เริ่มนับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย ซึ่งเป็นเวลาประมาณสองสัปดาห์ก่อนการปฏิสนธิจริง ดังนั้นตอนที่ประจำเดือนเพิ่งขาด คุณจะถูกนับว่าตั้งครรภ์ “4 สัปดาห์” แล้ว วันปฏิสนธิหรือวันย้ายตัวอ่อนจะถูกแปลงเป็นอายุครรภ์แบบเดียวกันก่อนคำนวณ คำว่า “ท้อง 9 เดือน” เป็นการพูดแบบคร่าว ๆ จริง ๆ แล้ว 40 สัปดาห์ยาวกว่า 9 เดือนตามปฏิทินเล็กน้อย
ตัวอย่าง
ถ้าประจำเดือนครั้งสุดท้ายเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2569 และรอบเดือน 28 วัน วันกำหนดคลอดคือ 1 ม.ค. + 280 วัน = 8 ตุลาคม 2569 (คิดในใจก็ได้เท่ากัน: 8 ม.ค. บวก 9 เดือน) ถ้ารอบเดือน 32 วัน วันกำหนดคลอดจะเลื่อนออกไป 4 วันเป็น 12 ตุลาคม 2569
ไตรมาสและการฝากครรภ์ในไทย
| ช่วง | อายุครรภ์ |
|---|---|
| ไตรมาสแรก | 0 ถึง 13 สัปดาห์ 6 วัน |
| ไตรมาสที่สอง | 14 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 27 สัปดาห์ 6 วัน |
| ไตรมาสที่สาม | 28 สัปดาห์ 0 วัน จนถึงคลอด |
| ครบกำหนดระยะต้น | 37 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 38 สัปดาห์ 6 วัน |
| ครบกำหนด | 39 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 40 สัปดาห์ 6 วัน |
| ครบกำหนดระยะปลาย | 41 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 41 สัปดาห์ 6 วัน |
| เกินกำหนด | ตั้งแต่ 42 สัปดาห์ 0 วัน |
กระทรวงสาธารณสุขแนะนำให้ไปฝากครรภ์ทันทีที่รู้ว่าตั้งครรภ์ ครั้งแรกควรก่อนอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ และไปตามนัดอย่างสม่ำเสมอ ที่โรงพยาบาลหรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลใกล้บ้าน คุณแม่จะได้รับสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู) ไว้บันทึกผลตรวจทุกครั้ง ควรพกไปทุกนัด การฝากครรภ์ครั้งแรกมักมีการตรวจเลือดหาโลหิตจาง ธาลัสซีเมีย (มักตรวจทั้งคุณแม่และคุณพ่อ) ซิฟิลิส ไวรัสตับอักเสบบี และเอชไอวี รวมถึงฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยัก ส่วนเหตุการณ์ในตารางผลลัพธ์เป็นช่วงเวลาที่พบบ่อย เช่น อัลตราซาวด์วัดความหนาต้นคอทารกที่ 11–13 สัปดาห์ การตรวจคัดกรองดาวน์ซินโดรม อัลตราซาวด์ตรวจความผิดปกติราว 18–22 สัปดาห์ และตรวจเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่ 24–28 สัปดาห์ ตารางนัดจริงขึ้นกับแพทย์และสถานพยาบาล สิทธิค่าตรวจและค่าคลอดตามบัตรทองหรือประกันสังคมสอบถามได้ที่โรงพยาบาลที่ฝากครรภ์
แพทย์เท่านั้นที่ยืนยันวันกำหนดคลอดได้
เครื่องมือนี้ให้ค่าประมาณ อัลตราซาวด์วัดความยาวตัวทารก (CRL) ในไตรมาสแรกเป็นวิธีกำหนดอายุครรภ์ที่แม่นที่สุด และแพทย์อาจปรับวันกำหนดคลอดหากผลอัลตราซาวด์ไม่ตรงกับวันประจำเดือน วันประจำเดือนจะเชื่อถือได้น้อยเป็นพิเศษเมื่อรอบเดือนไม่สม่ำเสมอ เพิ่งหยุดยาคุมกำเนิด หรือตั้งครรภ์ระหว่างให้นมลูก หากมีเลือดออกมาก ปวดท้องรุนแรง ลูกดิ้นน้อยลง หรืออาการผิดปกติที่ทำให้กังวล ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
หมายเหตุ: ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และใช้แทนการตรวจโดยแพทย์ พยาบาล นักกำหนดอาหาร หรือบุคลากรทางการแพทย์ไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
วันกำหนดคลอดแม่นแค่ไหน?
เป็นเพียงค่าประมาณ ทารกส่วนน้อยเท่านั้นที่คลอดตรงวันกำหนดพอดี การคลอดในช่วงครบกำหนด (39 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 40 สัปดาห์ 6 วัน) ถือว่าตรงเวลา อัลตราซาวด์ในไตรมาสแรกให้อายุครรภ์ที่เชื่อถือได้ที่สุด
ทำไมนับอายุครรภ์จากประจำเดือน ไม่ใช่วันปฏิสนธิ?
ผู้หญิงส่วนใหญ่จำวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายได้ แต่ไม่รู้วันปฏิสนธิแน่นอน จึงนับจากประจำเดือน การปฏิสนธิมักเกิดราวสองสัปดาห์หลังจากนั้น ครรภ์ 40 สัปดาห์จึงเท่ากับประมาณ 38 สัปดาห์นับจากปฏิสนธิ
ท้อง 12 สัปดาห์คือกี่เดือน?
ประมาณ 3 เดือน หรือสิ้นสุดไตรมาสแรก การนับเป็นสัปดาห์แม่นกว่าการนับเป็นเดือน แพทย์และสมุดสีชมพูจึงบันทึกอายุครรภ์เป็นสัปดาห์และวัน
รอบเดือนไม่สม่ำเสมอใช้ได้ไหม?
ได้ตัวเลขคร่าว ๆ แต่การคำนวณจากประจำเดือนสมมติว่ารอบเดือนสม่ำเสมอ ถ้ารอบเดือนเปลี่ยนไปมามาก อัลตราซาวด์ช่วงแรกจะกำหนดอายุครรภ์ได้แม่นกว่ามาก
วันกำหนดคลอดเปลี่ยนได้ไหม?
เปลี่ยนได้ แพทย์อาจปรับหลังอัลตราซาวด์ไตรมาสแรกถ้าขนาดทารกไม่ตรงกับวันประจำเดือน เมื่อยืนยันด้วยอัลตราซาวด์ช่วงแรกแล้วมักไม่เปลี่ยนอีก
ทำ IVF คำนวณวันคลอดอย่างไร?
ใช้วันย้ายตัวอ่อนและอายุตัวอ่อน: 263 วันหลังย้ายตัวอ่อนระยะ 3 วัน หรือ 261 วันหลังย้ายตัวอ่อนระยะ 5 วัน ทั้งสองแบบเท่ากับ 280 วันนับจาก “ประจำเดือนครั้งสุดท้าย” ที่แปลงเทียบ
อัปเดตล่าสุด: 8 ตุลาคม 2026