Cách dùng
Nhập tử số và mẫu số của từng phân số, chọn cộng, trừ, nhân hoặc chia. Phân số âm thì đặt dấu trừ ở tử số, ví dụ −3/4 nhập tử số −3. Hỗn số như 2 1/3 cần đổi ra phân số trước: 2 × 3 + 1 = 7, nên nhập 7/3. Kết quả gồm phân số tối giản, hỗn số, số thập phân, phân số trước khi rút gọn và ước chung lớn nhất đã dùng để rút gọn.
Quy tắc tính phân số
| Phép tính | Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|---|
| Cộng | a/b + c/d = (a×d + c×b) / (b×d) | 3/4 + 2/3 = (9 + 8)/12 = 17/12 |
| Trừ | a/b − c/d = (a×d − c×b) / (b×d) | 1/3 − 5/6 = (6 − 15)/18 = −1/2 |
| Nhân | a/b × c/d = (a×c) / (b×d) | 2/3 × 9/4 = 18/12 = 3/2 |
| Chia | a/b ÷ c/d = a/b × d/c | 1/2 ÷ 3/4 = 4/6 = 2/3 |
Khi cộng trừ, máy tính quy đồng bằng cách nhân hai mẫu số với nhau rồi rút gọn ở bước cuối. Trên lớp, thầy cô thường dạy quy đồng theo bội chung nhỏ nhất (BCNN) của các mẫu để số nhỏ hơn. Hai cách cho cùng một kết quả sau khi rút gọn, nên bạn có thể dùng trang này để kiểm tra bài làm theo cách nào cũng được.
Rút gọn phân số
Phân số tối giản là phân số mà tử và mẫu không còn ước chung nào ngoài 1. Muốn rút gọn, tìm ước chung lớn nhất (ƯCLN) của tử và mẫu rồi chia cả hai cho số đó. Ví dụ 18/12 có ƯCLN là 6, nên 18/12 = 3/2. Máy tính tìm ƯCLN bằng thuật toán Euclid: lấy số lớn chia số nhỏ, thay số lớn bằng số dư, lặp lại cho tới khi số dư bằng 0.
Ví dụ có lời giải
Mẹ mua 3/4 kg thịt bò và 2/3 kg thịt heo. Tổng cộng bao nhiêu kilôgam?
- Quy đồng mẫu số: mẫu chung là 4 × 3 = 12.
- 3/4 = 9/12 và 2/3 = 8/12.
- Cộng tử số: 9/12 + 8/12 = 17/12.
- Đổi ra hỗn số: 17 chia 12 được 1, dư 5, vậy 17/12 = 1 5/12 kg, xấp xỉ 1,42 kg.
Đổi giữa hỗn số, phân số và số thập phân
- Hỗn số sang phân số: nhân phần nguyên với mẫu số rồi cộng tử số. 3 2/5 = (3 × 5 + 2)/5 = 17/5.
- Phân số sang hỗn số: chia tử cho mẫu; thương là phần nguyên, số dư là tử số mới. 17/5 = 3 2/5.
- Phân số sang số thập phân: chia tử cho mẫu. 2/3 = 0,666…, số 6 lặp mãi nên máy tính làm tròn đến sáu chữ số thập phân.
- Phân số sang phần trăm: nhân số thập phân với 100. 3/8 = 0,375 = 37,5%. Có thể tiếp tục với máy tính phần trăm.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao cộng hai phân số khác mẫu?
Quy đồng mẫu số trước rồi mới cộng tử số. Ví dụ 3/4 + 2/3: mẫu chung 12, ta có 9/12 + 8/12 = 17/12, đổi ra hỗn số là 1 5/12.
Chia phân số làm thế nào?
Giữ nguyên phân số thứ nhất, nhân với phân số đảo ngược của phân số thứ hai. 1/2 ÷ 3/4 = 1/2 × 4/3 = 4/6 = 2/3.
Nhập hỗn số như thế nào?
Đổi hỗn số ra phân số trước: nhân phần nguyên với mẫu số rồi cộng tử số. 2 1/3 thành 7/3, sau đó nhập tử số 7 và mẫu số 3.
Thế nào là phân số tối giản?
Là phân số có tử và mẫu không còn ước chung nào khác 1, ví dụ 3/4 hay 5/12. Máy tính luôn đưa kết quả về dạng tối giản và cho biết đã chia cho ƯCLN nào.
Kết quả âm hiển thị ra sao?
Dấu trừ luôn được đặt ở tử số, ví dụ −1/2, dù bạn nhập dấu âm ở tử hay ở mẫu.
Cập nhật lần cuối: 8 tháng 10, 2026