Czym jest harmonogram spłaty?
W kredycie spłacanym w ratach równych co miesiąc płacisz tyle samo. Z każdej raty bank najpierw pobiera odsetki za dany miesiąc, a reszta zmniejsza kapitał. Ponieważ odsetki liczone są od pozostałego zadłużenia, proporcje przesuwają się z każdą ratą: na początku płacisz głównie odsetki, pod koniec prawie wyłącznie kapitał. Harmonogram powyżej pokazuje to przesunięcie rok po roku i saldo zadłużenia na koniec każdego roku. Tak działają kredyty hipoteczne, samochodowe i większość kredytów gotówkowych.
Jak korzystać z kalkulatora
- Kwota kredytu – kwota z umowy albo, przy trwającym kredycie, aktualne saldo zadłużenia.
- Oprocentowanie – roczne oprocentowanie nominalne z umowy lub z ostatniego harmonogramu.
- Okres spłaty – liczba lat do końca spłaty (przy trwającym kredycie: pozostały okres).
- Nadpłata co miesiąc – opcjonalnie. Wpisz kwotę, a zobaczysz, ile miesięcy i odsetek dzięki niej zaoszczędzisz.
Wzory
Rata wynosi R = K × r ÷ (1 − (1 + r)−n), gdzie K to kwota kredytu, r – oprocentowanie miesięczne (roczne ÷ 12), a n – liczba rat. W każdym miesiącu:
- odsetki = saldo zadłużenia × r,
- część kapitałowa = rata − odsetki (+ nadpłata),
- nowe saldo = saldo − część kapitałowa.
Przykład: pierwsze trzy raty
Kredyt na 400 000 zł oprocentowany na 7% na 25 lat ma ratę 2827,12 zł. Oprocentowanie miesięczne to 7% ÷ 12 ≈ 0,5833%, więc odsetki w pierwszym miesiącu wynoszą 400 000 zł × 0,005833 = 2333,33 zł.
| Rata | Odsetki | Kapitał | Do spłaty |
|---|---|---|---|
| 1 | 2333,33 zł | 493,78 zł | 399 506,22 zł |
| 2 | 2330,45 zł | 496,66 zł | 399 009,55 zł |
| 3 | 2327,56 zł | 499,56 zł | 398 509,99 zł |
Tylko około 17% pierwszej raty zmniejsza dług. Dopiero od raty nr 182, czyli w 16. roku spłaty, część kapitałowa przewyższa odsetki. Przez cały okres odsetki sumują się do 448 135 zł.
Co daje regularna nadpłata
Każda nadpłacona złotówka od razu zmniejsza saldo, a więc i odsetki we wszystkich kolejnych miesiącach. Dla tego samego kredytu:
| Nadpłata co miesiąc | Czas spłaty | Suma odsetek | Oszczędność |
|---|---|---|---|
| brak | 25 lat | 448 135 zł | – |
| 300 zł | 19 lat, 8 miesięcy | 337 135 zł | 111 000 zł |
| 500 zł | 17 lat, 4 miesiące | 291 203 zł | 156 932 zł |
| 1000 zł | 13 lat, 6 miesięcy | 219 038 zł | 229 097 zł |
Najwięcej dają nadpłaty na początku spłaty, bo usuwają dług, który inaczej przez wiele lat generowałby odsetki.
Skrócenie okresu czy niższa rata?
Po nadpłacie bank zwykle pyta, czy chcesz skrócić okres kredytowania, czy obniżyć ratę. Ten kalkulator pokazuje pierwszy wariant: rata zostaje taka sama, a kredyt kończy się wcześniej. Daje on większą oszczędność na odsetkach. Obniżenie raty oszczędza mniej, ale poprawia miesięczny budżet i zostawia margines bezpieczeństwa.
O czym pamiętać przed nadpłatą
- Prowizja za wcześniejszą spłatę. Przy kredycie hipotecznym ze zmiennym oprocentowaniem bank może pobrać prowizję tylko w pierwszych trzech latach i w ograniczonej wysokości; potem nadpłata jest bezpłatna. Przy okresowo stałej stopie bank może żądać rekompensaty – sprawdź umowę.
- Kredyt konsumencki. Gotówkowy lub samochodowy możesz spłacić wcześniej w każdej chwili, a bank musi oddać proporcjonalną część kosztów kredytu.
- Najpierw poduszka finansowa i spłata droższych długów: karta kredytowa czy limit w koncie kosztują zwykle więcej niż kredyt hipoteczny.
Harmonogram zakłada stałe oprocentowanie i terminowe wpłaty. Banki zaokrąglają odsetki co miesiąc do grosza, więc ich wyliczenia mogą się różnić o kilka groszy.
Ważne: wyniki są szacunkami do orientacji, a nie poradą finansową ani podatkową. Wiążące są formularz informacyjny i umowa z bankiem; niezależnej pomocy udzielają m.in. Rzecznik Finansowy i miejscy lub powiatowi rzecznicy konsumentów.
Najczęstsze pytania
Dlaczego na początku rata to głównie odsetki?
Odsetki liczone są od salda zadłużenia, które na początku jest największe. Z każdą ratą saldo maleje, odsetki też, więc coraz większa część tej samej raty spłaca kapitał.
Czy nadpłata obniży moją ratę?
To zależy od wyboru, który zgłosisz w banku: możesz skrócić okres (rata bez zmian, kredyt kończy się wcześniej) albo obniżyć ratę (okres bez zmian). Kalkulator liczy wariant ze skróceniem okresu, który daje większą oszczędność.
Nadpłacać kredyt czy inwestować?
Nadpłata daje pewny „zysk” równy oprocentowaniu kredytu, bez podatku i bez ryzyka. Inwestycja może przynieść więcej, ale jest niepewna. Wiele osób porównuje oprocentowanie kredytu z oczekiwanym zyskiem po podatku Belki i dzieli pieniądze między oba cele.
Czy mogę użyć kalkulatora dla kredytu, który już spłacam?
Tak. Wpisz aktualne saldo zadłużenia jako kwotę kredytu i pozostały okres spłaty. Harmonogram zacznie się od dziś.
Ostatnia aktualizacja: 8 października 2026