چرا فقط به مستمری تکیه نکنیم؟
بیشتر شاغلان در ایران زیر پوشش سازمان تأمین اجتماعی یا صندوقهای بازنشستگی دولتیاند و پس از رسیدن به سن و سابقه لازم مستمری میگیرند. مستمری بر پایه میانگین دستمزد سالهای آخر کار حساب میشود و قانونگذار شرایط سن و سابقه را در سالهای اخیر بهتدریج سختتر کرده است. برای حفظ سطح زندگی، بهویژه برای مشاغل آزاد و کسانی که بیمهشان ناقص است، یک پسانداز شخصی کنار مستمری اهمیت زیادی دارد. این ماشین حساب همان پسانداز شخصی را پیشبینی میکند.
راهنمای استفاده
- سن فعلی و سن بازنشستگی: فاصله این دو، مدت پسانداز است.
- پسانداز فعلی و ماهانه: آنچه تاکنون کنار گذاشتهاید و آنچه هر ماه اضافه میکنید (مثالها به توماناند).
- بازده مورد انتظار: بازده اسمی میانگین پسانداز یا سرمایهگذاری شما؛ برای سپرده بانکی همان نرخ سود سپرده.
- تورم: مهمترین عدد در اقتصاد پرتورم. نتیجه «به ارزش پول امروز» با همین عدد حساب میشود.
- افزایش سالانه پسانداز: اگر هر سال با افزایش حقوق، پساندازتان را هم بیشتر کنید.
روش محاسبه
بازده سالانه به نرخ ماهانه معادل (1 + r)1/12 − 1 تبدیل میشود، موجودی هر ماه رشد میکند و واریز ماه اضافه میشود. در پایان، موجودی بر (1 + تورم)سال تقسیم میشود تا ارزش امروزی آن به دست آید. «قاعده 4%» میگوید اگر سال اول 4% موجودی را برداشت کنید، پسانداز به احتمال زیاد چند دهه دوام میآورد؛ این قاعده از دادههای بازارهای دیگر به دست آمده و فقط راهنمایی تقریبی است.
مثال: 30 سالهای با 200 میلیون تومان پسانداز، ماهی 10 میلیون تومان کنار میگذارد و هر سال آن را 20% بیشتر میکند. با بازده 25% و تورم 20% تا 60 سالگی، موجودی اسمی به حدود 1,681,110,090,212 تومان میرسد؛ عددی که به پول امروز حدود 7,082,046,491 تومان است. عدد اسمی بزرگ است، اما فقط ارزش امروزی آن نشان میدهد با این پول چه میتوان خرید.
بازده واقعی مهم است، نه بازده اسمی
ماهی 10 میلیون تومان به مدت 20 سال، بدون افزایش سالانه:
| بازده | تورم | موجودی اسمی | به ارزش امروز |
|---|---|---|---|
| 20% | 25% | 126,453,945,942 | 1,457,914,736 |
| 25% | 25% | 184,847,245,190 | 2,131,143,640 |
| 30% | 25% | 280,432,567,674 | 3,233,167,379 |
| 25% | 20% | 128,930,391,150 | 3,363,027,195 |
وقتی بازده از تورم کمتر است، پسانداز با وجود رشد اسمی، قدرت خرید از دست میدهد. به همین دلیل افزایش سالانه پسانداز همپای تورم یکی از مؤثرترین تصمیمهاست.
چند توصیه
- زود شروع کنید. ده سال زودتر شروع کردن، از دو برابر کردن مبلغ ماهانه اثر بیشتری دارد.
- سابقه بیمه را کامل کنید. سالهای بیبیمه مستمری را کم میکند؛ صاحبان مشاغل آزاد میتوانند از بیمه اختیاری یا مشاغل آزاد تأمین اجتماعی استفاده کنند.
- تنوع داشته باشید. تکیه کامل بر یک دارایی، چه سپرده و چه سکه یا سهام، ریسک را بالا میبرد.
این پیشبینی بر پایه فرضهای ثابت است و بازده و تورم واقعی تغییر میکنند. برای برنامهریزی جدی با مشاور مالی مجاز مشورت کنید.
پرسشهای پرتکرار
برای بازنشستگی چقدر پول لازم دارم؟
طبق قاعده 4%، موجودی لازم حدود 25 برابر هزینه سالانهای است که مستمری پوشش نمیدهد. اگر سالانه 120 میلیون تومان (به پول امروز) کسری دارید، حدود 3 میلیارد تومان به ارزش امروز لازم است.
«به ارزش پول امروز» یعنی چه؟
موجودی آینده بر اثر تجمعی تورم تقسیم میشود تا ببینید آن پول امروز چه قدرت خریدی دارد. در تورم بالا، این عدد بسیار مهمتر از موجودی اسمی است.
مستمری تأمین اجتماعی هم حساب میشود؟
نه. این ماشین حساب فقط پسانداز شخصی را پیشبینی میکند. مستمری به سابقه و دستمزد شما بستگی دارد؛ وضعیت سابقه را در سامانه سازمان تأمین اجتماعی یا صندوق مربوطه ببینید.
چه بازدهی را وارد کنم؟
برای سپرده بانکی نرخ سپرده بلندمدت و برای سبدی متنوع، تخمینی محتاطانه. عددهای مختلف را امتحان کنید و به ستون «به ارزش امروز» توجه کنید.
آخرین بهروزرسانی: 8 اکتبر 2026