Bütçe hesaplama aracı nasıl kullanılır?
- Aylık net gelir – vergiler ve SGK primi kesildikten sonra hesabınıza yatan tutar. Ek işlerden düzenli geliriniz varsa onu da ekleyin.
- Dağılım – 50/30/20 çoğu kişi için iyi bir başlangıçtır. Kira veya kredi taksiti gelirinizin büyük kısmını alıyorsa 60/20/20 daha gerçekçi olabilir.
Araç gelirinizi üç kovaya böler ve her birinin aylık ve yıllık tutarını gösterir.
50/30/20 kuralı nedir?
- %50 zorunlu giderler: kira veya konut kredisi taksiti, aidat, elektrik, doğalgaz, su, internet ve telefon faturaları, market, ulaşım, sigorta, kredi taksitleri ve kart asgari ödemeleri.
- %30 istekler: dışarıda yemek, kafeler, kıyafet, tatil, dijital abonelikler, hobiler – yaşamak için şart olmayan ama hayatı güzelleştiren harcamalar.
- %20 birikim ve borç kapatma: acil durum fonu, vadeli mevduat, BES, yatırım ve borçlara yapılan ek ödemeler.
Örnek: 50.000 TL net gelirle 50/30/20 dağılımı ayda 25.000 TL zorunlu gider, 15.000 TL istek ve 10.000 TL birikim demektir. Ayda 10.000 TL biriktirmek, faiz hariç yılda 120.000 TL eder.
| Net gelir | Zorunlu (%50) | İstek (%30) | Birikim (%20) | Yıllık birikim |
|---|---|---|---|---|
| ₺30.000 | ₺15.000 | ₺9.000 | ₺6.000 | ₺72.000 |
| ₺50.000 | ₺25.000 | ₺15.000 | ₺10.000 | ₺120.000 |
| ₺75.000 | ₺37.500 | ₺22.500 | ₺15.000 | ₺180.000 |
| ₺100.000 | ₺50.000 | ₺30.000 | ₺20.000 | ₺240.000 |
Gerçek hayatta bütçe
Büyükşehirlerde kira tek başına gelirin yarısını bulabiliyor. Böyle bir durumda kuralı katı uygulamak yerine istekleri kısıp birikimi korumaya çalışın; 60/20/20 dağılımı tam bu durum için var. Zorunlu giderleriniz gelirin %70’ini aşıyorsa, en büyük kalemlere (kira, kredi taksitleri, ulaşım) odaklanmak küçük harcamalardan tasarruf etmekten daha etkilidir.
Fiyatların hızlı arttığı dönemlerde bütçenizi her birkaç ayda bir yeniden hesaplayın. Maaş artışlarında artışın bir kısmını doğrudan birikime yönlendirmek, harcamaların gelirle birlikte şişmesini önler.
Önce acil durum fonu
Birikim kovasının ilk hedefi, 3–6 aylık zorunlu giderinizi karşılayan bir acil durum fonudur. İş kaybı, sağlık masrafı veya beklenmedik bir tamirde kredi kartına ya da KMH’ye başvurmanızı önler. Fon tamamlandıktan sonra birikimi birikim hedeflerinize, borçlarınız varsa yüksek faizli olanları kapatmaya yönlendirin. Birden fazla borç için borç kapatma planı yardımcı olur.
Önemli: Sonuçlar fikir vermek için yapılmış tahminlerdir; finansal veya vergi tavsiyesi değildir. Bağlayıcı olan, bankanızın size vereceği sözleşme öncesi bilgi formu ve ödeme planıdır.
Sık sorulan sorular
Kredi taksitleri hangi kovaya girer?
Ödemek zorunda olduğunuz taksitler ve kredi kartı asgari ödemesi zorunlu giderdir. Borcu daha hızlı kapatmak için yaptığınız ek ödemeler ise %20’lik birikim ve borç kapatma kovasına girer.
Gelirim düzensizse nasıl bütçe yaparım?
Son 6–12 ayın en düşük aylık gelirini esas alın. İyi aylarda fazlasını önce acil durum fonuna, sonra birikime koyun; böylece zayıf aylarda bütçeniz bozulmaz.
%20 birikim yeterli mi?
Erken yaşta düzenli biriktirmeye başlayan çoğu kişi için iyi bir hedeftir. Emekliliğe az zaman kaldıysa veya büyük bir hedefiniz varsa daha fazlası gerekebilir; emeklilik için ne kadarın yeteceğini emeklilik birikimi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Bütçemi takip etmek için ne kullanabilirim?
Banka uygulamalarının harcama analizleri, basit bir tablo ya da defter iş görür. Önemli olan bir ay boyunca bütün harcamaları kaydetmek ve sonra bu aracın gösterdiği hedeflerle karşılaştırmaktır.
Son güncelleme: 8 Ekim 2026