Zo gebruik je de rekenhulp
- Huidig gemiddelde – je gewogen gemiddelde van alle cijfers tot nu toe, zoals het in Magister, Somtoday of je studievolgsysteem staat.
- Weging van de toets – welk deel van het eindcijfer de volgende toets bepaalt, in procenten. Hieronder lees je hoe je dat uitrekent als je school met wegingsfactoren werkt.
- Gewenst eindcijfer – bijvoorbeeld een 5,5 voor een voldoende of een 7 voor je eigen doel.
De formule
Je eindcijfer is een gewogen gemiddelde van wat je al hebt en wat je nog gaat halen:
Eindcijfer = huidig gemiddelde × (1 − w) + cijfer toets × w
Hierin is w de weging als kommagetal (25% = 0,25). Draai je de formule om, dan krijg je:
Benodigd cijfer = (gewenst eindcijfer − huidig gemiddelde × (1 − w)) ÷ w
Rekenvoorbeeld
Je staat een 6,4 gemiddeld, de volgende toets telt voor 25% mee en je wilt op een 7 uitkomen. Je huidige cijfers tellen samen voor 75%: 6,4 × 0,75 = 4,8 heb je al binnen. Tot 7 mis je nog 2,2, en de toets levert maximaal 10 × 0,25 = 2,5 op. Je hebt dus 2,2 ÷ 0,25 = een 8,8 nodig.
| Cijfer voor de toets | Eindcijfer |
|---|---|
| 5 | 6,05 |
| 6 | 6,3 |
| 7 | 6,55 |
| 8 | 6,8 |
| 9 | 7,05 |
| 10 | 7,3 |
Wegingsfactoren omrekenen naar procenten
Veel middelbare scholen werken niet met procenten maar met wegingsfactoren: een so telt bijvoorbeeld 1 keer, een proefwerk 2 keer en een schoolexamentoets 3 keer. Tel dan alle wegingen bij elkaar op, inclusief de toets die nog komt, en deel de weging van die toets door het totaal. Heb je al cijfers met samen weging 7 en telt de volgende toets 3 keer, dan is de weging 3 ÷ (7 + 3) = 0,3, dus 30%. Je huidige gemiddelde is in dat geval het gewogen gemiddelde van die eerdere cijfers: elk cijfer keer zijn weging, opgeteld en gedeeld door de som van de wegingen.
Voorbeeld: schoolexamen en centraal examen
Op vmbo, havo en vwo is het eindcijfer van een examenvak meestal het gemiddelde van je schoolexamencijfer (SE) en je centraal-examencijfer (CE). Het CE telt dan voor 50%. Sta je voor een vak een 6,2 op je SE en wil je minstens een 6 als eindcijfer (daarvoor heb je 5,5 nodig, omdat het eindcijfer op een heel getal wordt afgerond), dan is het benodigde CE-cijfer (5,5 − 6,2 × 0,5) ÷ 0,5 = 4,8. Let wel: voor havo en vwo geldt daarnaast dat het gemiddelde van al je CE-cijfers minimaal 5,5 moet zijn, en er zijn regels voor hoeveel onvoldoendes je mag hebben. Die slaag-zakregels staan in het examenreglement en gaan altijd voor op een simpele berekening.
Als de uitkomst boven de 10 of onder de 1 ligt
- Boven de 10 betekent dat je je doel met deze ene toets niet meer haalt. Sta je een 4,0 en telt de toets 20%, dan kom je hooguit op een 5,2. Kijk of er nog een herkansing of extra opdracht mogelijk is, of stel je doel bij.
- Een 1 of lager betekent dat je doel al binnen is. Doe de toets natuurlijk wel serieus: vaak telt hij ook mee voor andere regels, en een goed cijfer geeft je ruimte voor later.
Tips
- Gebruik je gewogen gemiddelde, niet het gewone gemiddelde van al je cijfers, als toetsen verschillend meetellen.
- Let op afronding. Rapport- en eindcijfers worden vaak op één decimaal of op een heel getal afgerond; een 5,45 kan zo een 5,5 worden, maar op een heel getal wordt dat een 5. Wat bij jou geldt, staat in het PTA of examenreglement.
- Zelf cijfers uitrekenen uit punten? Gebruik cijfer berekenen.
Veelgestelde vragen
Welk cijfer moet ik halen voor een voldoende?
Vul als gewenst eindcijfer 5,5 in. De rekenhulp laat zien welk cijfer je voor de volgende toets minimaal nodig hebt om gemiddeld op een 5,5 uit te komen.
Hoe reken ik met wegingsfactoren in plaats van procenten?
Deel de weging van de nieuwe toets door de som van alle wegingen, inclusief die van de nieuwe toets. Tellen je eerdere cijfers samen 7 keer en de nieuwe toets 3 keer, dan is de weging 3 ÷ 10 = 30%.
Waarom kan het benodigde cijfer hoger zijn dan een 10?
Dan is je doel met deze toets alleen niet meer haalbaar. De rekenhulp toont in dat geval ook het hoogst haalbare eindcijfer, zodat je weet waar je wel op uit kunt komen.
Hoe bereken ik mijn gewogen gemiddelde?
Vermenigvuldig elk cijfer met zijn weging, tel de uitkomsten op en deel door de som van de wegingen. Een 6 (weging 1), een 7 (weging 2) en een 5 (weging 3) geven (6 + 14 + 15) ÷ 6 = 5,83.
Werkt dit ook voor mijn eindexamen?
Ja, als je eindcijfer het gemiddelde is van SE en CE: vul je SE-cijfer in en 50% als weging. Houd daarnaast rekening met de aanvullende slaag-zakregels, zoals het gemiddelde CE-cijfer van 5,5 op havo en vwo.
Laatst bijgewerkt: 8 oktober 2026