Sudoku çözücü nasıl kullanılır?
- Bulmacayı girin. Bir hücreye, sonra alttaki tuş takımından bir rakama dokunun (ya da klavyeden yazın; ok tuşları hücre değiştirir, Backspace veya 0 hücreyi boşaltır). Verilen rakamlar kalın görünür. Hepsini tek seferde girmek için bulmacayı 81 karakter olarak — satır satır, boş hücreler için
0ya da.— tablonun altındaki kutuya yapıştırın veya bir hücre seçiliyken Ctrl+V’ye basın. Boşluklar, satır sonları ve|ya da-gibi çizgiler yok sayılır. - Kırmızıya dikkat. Siz yazarken bir satırda, sütunda ya da 3×3 kutuda iki kez geçen her rakam kırmızıya döner; yazım hatası çözmeden önce fark edilir.
- Çöz’e basın. Eksik rakamlar yeşil görünür ve mesaj bulmacanın tam bir çözümü mü, birden çok çözümü mü olduğunu ya da hiç çözümü olmadığını söyler.
- Ya da kendiniz çözün. Kendim çözeceğim moduna geçin: verilen rakamlar kilitlenir, sizin eklediğiniz rakamlar mavi görünür. İpucu basit mantıkla bulunabilen sıradaki hücreyi doldurur ve gerekçesini açıklar; Kontrol et rakamlarınızı çözümle karşılaştırır ve yanlışları kırmızıyla işaretler, başka hiçbir şeyi açık etmez; Rakamlarımı sil aynı bulmacayla baştan başlar.
Bulmaca bu cihazda saklanır; sayfayı kapatıp sonra kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Bağlantıyı kopyala bütün tabloyu — verilen rakamlar ve sizinkiler — birine gönderebileceğiniz bir bağlantıya koyar. Hiçbir şey yüklenmez: çözücü tarayıcıda çalışır, sayfa açıldıktan sonra internetsiz de çalışır.
Çözücü nasıl çalışır?
Bir sudokuda 27 grupta — 9 satır, 9 sütun ve 9 kutu — toplam 81 hücre vardır ve her grupta 1’den 9’a kadar rakamlar birer kez bulunmalıdır. Çözücü her satır, sütun ve kutuda hangi rakamların kullanıldığını tutar; böylece her boş hücrenin adaylarını anında bilir. Sonra tabloyu geri izleme (backtracking) ve kısıt yayılımı ile doldurur:
- her zaman en az adayı olan boş hücreyle uğraşır. Tek adaylı hücre hemen doldurulur; adayı kalmayan hücre önceki bir tahminin yanlış olduğunu gösterir ve çözücü geri döner;
- bütün hücrelerin iki ya da daha fazla adayı varsa adayları tek tek dener ve oradan devam eder.
Böylece geçerli her 9×9 sudoku milisaniyeler içinde çözülür. Çözücü ilk çözümde durmaz: ikinci bir çözüm bulana ya da olmadığını kanıtlayana kadar aramayı sürdürür. Bu sayede bulmacanın geçerli (tek çözüm), belirsiz (birden çok çözüm; genellikle eksik ya da yanlış yazılmış bir rakam yüzünden) veya imkânsız (hiç çözüm yok — örneğin aynı satırda iki 5, ya da satırında, sütununda ve kutusunda bütün rakamlar zaten bulunan bir hücre) olduğunu söyler.
İpuçları her adımı nasıl açıklar?
İpuçları, kolay ve orta seviye sudokuların çoğunu çözmeye yeten iki temel tekniği kullanır ve hangisinin işe yaradığını söyler:
- Gizli tekli (hidden single) — bir rakamın bir kutuda, satırda ya da sütunda yalnızca tek bir olası yeri kalmıştır, çünkü o gruptaki diğer bütün boş hücreler bu rakamı kendi satırında, sütununda ya da kutusunda zaten “görür”. İpucu grubu ve diğer hücreleri eleyen rakamları vurgular.
- Çıplak tekli (naked single, tek aday) — satırında, sütununda ya da kutusunda dokuz rakamdan sekizi zaten bulunan, dolayısıyla tek rakamı kalan hücre.
Önce kutulara bakılır, çünkü çoğu kişi tabloyu böyle tarar. İki teknik de bir hücre bulamazsa bulmaca daha zor yöntemler ister (çiftler, işaret eden çiftler, X-wing…); ipucu bunu söyler ve en az adayı olan boş hücreyi çözümden açar. Rakamlarınızdan biri yanlışsa ipucu önce onu gösterir: yanlış bir rakam üzerine kurulan mantık hiçbir yere varmaz.
Çözülmüş örnekler
30 verilen rakamlı klasik bir bulmaca
Bu, Vikipedi’deki “Sudoku” maddesinin örnek bulmacası ve sayfayı ilk açtığınızda görünen bulmacadır. Metin olarak: 53..7....6..195....98....6.8...6...34..8.3..17...2...6.6....28....419..5....8..79.
| 5 | 3 | 7 | ||||||
| 6 | 1 | 9 | 5 | |||||
| 9 | 8 | 6 | ||||||
| 8 | 6 | 3 | ||||||
| 4 | 8 | 3 | 1 | |||||
| 7 | 2 | 6 | ||||||
| 6 | 2 | 8 | ||||||
| 4 | 1 | 9 | 5 | |||||
| 8 | 7 | 9 |
İlk ipucu üst orta kutudaki bir gizli teklidir: 8 yalnızca 1. satır, 6. sütun hücresine girebilir, çünkü 3. satır, 3. sütun ve 5. satır, 4. sütun hücrelerindeki 8’ler bu kutunun diğer bütün boş hücrelerini eler. İpuçlarını izlerseniz yalnızca bu iki teknik 51 boş hücrenin hepsini doldurur — kolay bir bulmaca. Çözümün tek olduğunu kanıtlamak için çözücünün 52 arama adımına ihtiyacı vardır:
| 5 | 3 | 4 | 6 | 7 | 8 | 9 | 1 | 2 |
| 6 | 7 | 2 | 1 | 9 | 5 | 3 | 4 | 8 |
| 1 | 9 | 8 | 3 | 4 | 2 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 5 | 9 | 7 | 6 | 1 | 4 | 2 | 3 |
| 4 | 2 | 6 | 8 | 5 | 3 | 7 | 9 | 1 |
| 7 | 1 | 3 | 9 | 2 | 4 | 8 | 5 | 6 |
| 9 | 6 | 1 | 5 | 3 | 7 | 2 | 8 | 4 |
| 2 | 8 | 7 | 4 | 1 | 9 | 6 | 3 | 5 |
| 3 | 4 | 5 | 2 | 8 | 6 | 1 | 7 | 9 |
Birden çok çözümü olan bir bulmaca
Yalnızca bir rakamı — 3. satır, 3. sütundaki 8’i — silin (53..7....6..195....9.....6.8...6...34..8.3..17...2...6.6....28....419..5....8..79); aynı bulmacanın birden çok çözümü olur. Çözücü sessizce birini seçmek yerine bunu bildirir. Genellikle sebep, gazeteden aktarırken eksik ya da yanlış yazılan bir rakamdır; tabloyu asıl bulmacayla karşılaştırın.
“Dünyanın en zor sudokusu”
Finli matematikçi Arto Inkala bu 21 verilen rakamlı bulmacayı 2012’de yayımladı ve basın onu şimdiye kadarki en zor sudoku diye duyurdu: 8..........36......7..9.2...5...7.......457.....1...3...1....68..85...1..9....4... Başlangıçta tek bir gizli ya da çıplak tekli bile yoktur (ipucu bir hücreyi açmak zorunda kalır); elle bu kadar zor olmasının sebebi budur. Çözücü yine de tek çözümünü 24.881 arama adımında bulur — telefonda saniyenin yüzde birkaçı.
Bilmekte fayda var
- Tek çözümlü bir sudoku için en az 17 verilen rakam gerekir. Gary McGuire, Bastian Tugemann ve Gilles Civario 2012’de, bilgisayarla eksiksiz bir aramayla, 16 rakamlı hiçbir sudokunun tek çözümü olmadığını kanıtladı.
- Çok rakam bulmacayı kolay, az rakam da zor yapmaz: zorluğu gereken teknikler belirler. Inkala’nın bulmacasında 21 rakam var; gazetelerdeki pek çok kolay sudokuda 30’dan az rakam bulunur.
- Bertram Felgenhauer ve Frazer Jarvis’in 2005’teki hesabına göre 6.670.903.752.021.072.936.960 farklı dolu 9×9 tablo vardır.
Sınırlar
- Yalnızca klasik 9×9 sudoku — 4×4, 6×6, 16×16, killer, bölgesel (düzensiz) ya da samuray sudoku yok.
- İpuçları yalnızca iki temel tekniği kullanır. Zor bulmacalarda, bir uzmanın kullanacağı ileri tekniği söylemek yerine hücre açar.
- Fotoğraftan okuma yok: rakamları yazın ya da yapıştırın.
Sık sorulan sorular
Her sudokuyu çözer mi?
Çözümü olan her klasik 9×9 sudokuyu, yayımlanmış en zorlar dahil, genellikle birkaç milisaniyede çözer. Bulmacanın çözümü yoksa ya da birden çok çözümü varsa çözücü tahmin yürütmek yerine bunu söyler.
Çözümü görmeden cevaplarımı nasıl kontrol ederim?
Kendim çözeceğim moduna geçin, yapabildiğiniz kadarını doldurun ve Kontrol et’e basın. Yanlış rakamlar kırmızıya döner ve mesaj kaç hücre kaldığını söyler; çözümün geri kalanı gizli kalır.
Bulmacamın neden birden çok çözümü var?
Büyük ihtimalle bir rakam eksik ya da yanlış hücreye yazılmış. Düzgün bir sudokunun tek çözümü vardır ve 17’den az rakamlı her bulmacanın mutlaka birden çok çözümü olur. Tabloyu asıl bulmacayla hücre hücre karşılaştırın.
Hiçbir şey kırmızı değilken neden “çözüm yok” diyor?
Kırmızı yalnızca aynı rakamın bir satırda, sütunda ya da kutuda iki kez geçtiğini gösterir. Bir bulmaca daha az göze çarpan bir şekilde de imkânsız olabilir — örneğin bir hücrenin satırı, sütunu ve kutusu birlikte 1’den 9’a kadar bütün rakamları içeriyorsa. Genellikle bir rakam yanlış girilmiştir.
Sudokuyu fotoğraftan çözebilir miyim?
Hayır: bulmacayı bir hücreye, sonra bir rakama dokunarak girin. Elinizde metin olarak varsa (81 hane, boş hücreler için 0 ya da nokta), tablonun altındaki kutuya yapıştırın — en hızlı yol budur.
Son güncelleme: 15 Ekim 2026