Çevirici nasıl kullanılır?
- Yönü seçin: Miladiden Hicriye ya da Hicriden Miladiye.
- Tarihi girin: Miladi tarihi takvimden seçin (alan bugünün tarihiyle açılır) veya Hicri günü yazıp ayı listeden seçin ve yılı girin.
- Sonucu okuyun: karşılık gelen tarih, kitabelerde ve resmî yazışmalarda görülen Arapça yazılışı, haftanın günü, ayın 29 mu 30 mu çektiği ve o Hicri yılın on iki ayının hangi Miladi günlerde başladığını gösteren tablo.
Var olmayan bir tarih girerseniz, örneğin 29 gün çeken bir ayın 30’unu, çevirici tahmin yürütmez; ayın kaç gün çektiğini ve ertesi günün hangi ayın 1’i olduğunu söyler.
Hicri takvim nasıl işler?
Hicri takvimin başlangıcı, Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicretidir (Miladi 622). Takvim, Hz. Ömer döneminde resmîleşmiş ve yılın ilk ayı Muharrem kabul edilmiştir. Tamamen Ay’a dayalı bir takvimdir: on iki ayın her biri 29 ya da 30 gün çeker, bu yüzden bir Hicri yıl 354 veya 355 gündür ve Miladi yıldan yaklaşık 11 gün kısadır. Ramazan da bu yüzden her yıl yaklaşık 11 gün öne gelir ve yaklaşık 33 yılda bütün mevsimleri dolaşır. Örneğin Umm al-Qura’ya göre 1 Ramazan 1447 18 Şubat 2026 tarihine, 1 Ramazan 1448 ise 8 Şubat 2027 tarihine denk gelir; arada yalnızca 355 gün vardır.
Hicri gün gece yarısı değil, güneş batınca başlar. Kandil gecelerinin ve ilk teravihin, takvimde görünen günden bir önceki akşam idrak edilmesinin sebebi budur.
| # | Ay | Önemli günler |
|---|---|---|
| 1 | Muharrem | Hicri yılbaşı (1 Muharrem); Aşure Günü (10 Muharrem); haram aylardan biri |
| 2 | Safer | |
| 3 | Rebiülevvel | Mevlid Kandili (12 Rebiülevvel gecesi) |
| 4 | Rebiülahir | |
| 5 | Cemaziyelevvel | |
| 6 | Cemaziyelahir | |
| 7 | Recep | Üç ayların başlangıcı; Regaip Kandili (ayın ilk cuma gecesi), Miraç Kandili (27 Recep gecesi); haram aylardan biri |
| 8 | Şaban | Berat Kandili (15 Şaban gecesi) |
| 9 | Ramazan | Oruç ayı; Kadir Gecesi Diyanet takviminde 27. gece olarak gösterilir |
| 10 | Şevval | Ramazan Bayramı (1–3 Şevval) |
| 11 | Zilkade | Haram aylardan biri |
| 12 | Zilhicce | Hac ayı; Arefe (9 Zilhicce), Kurban Bayramı (10–13 Zilhicce); haram aylardan biri |
Hesap makinesiz kaba tahmin
Yılı kabaca bulmak için H ≈ (M − 622) × 33 ÷ 32 ve M ≈ H × 32 ÷ 33 + 622 formüllerini kullanabilirsiniz (H Hicri, M Miladi yıl). Örneğin (2026 − 622) × 33 ÷ 32 ≈ 1447,9; yani 2026 yılı Hicri 1447 ile 1448 arasındadır. Formül yalnızca yılı verir ve yıl dönümlerine yakın tarihlerde bir yıl şaşabilir; gün ve ay için bu çeviricideki gibi bir takvim tablosu gerekir.
Umm al-Qura ile Diyanet takvimi arasındaki fark
İslam dünyasında herkesin kullandığı tek bir Hicri takvim yoktur. Umm al-Qura, Suudi Arabistan’ın resmî işlerde kullandığı, ay başlarını Mekke için yapılan astronomik hesaba göre önceden belirleyen takvimdir. Türkiye’de ise Diyanet İşleri Başkanlığı ay başlarını hilalin gözlenmesini beklemeden astronomik hesapla belirler ve dini günler takvimini yıllar öncesinden yayımlar. İki takvim çoğu zaman aynı günü verir, ama bazen bir gün ayrışır. Örneğin Hicri 1447 yılında Suudi Arabistan’da Ramazan 18 Şubat 2026’da başlarken Türkiye’de ilk oruç 19 Şubat 2026’da tutuldu. Diyanet’in 2027 takviminde ise Ramazan başlangıcı ve iki bayram, Umm al-Qura ile aynı günlere düşüyor. İbadet tarihleri için Diyanet’in duyurusunu esas alın.
Osmanlı belgeleri ve takvim değişikliği
Eski tapu kayıtlarında, mezar taşlarında ve aile belgelerinde Hicri tarihe sık rastlanır. Osmanlı döneminde Hicri takvimin yanında mali işlerde Rumi takvim de kullanılıyordu. Türkiye, 26 Aralık 1925 tarihli kanunla Miladi takvime geçti ve 1 Ocak 1926 resmî olarak Miladi takvimin ilk günü oldu. Bu çevirici, resmî Umm al-Qura tablolarının başladığı 1 Muharrem 1343 (1 Ağustos 1924) ile 1500 yılı sonu (16 Kasım 2077) arasını kapsar; daha eski Osmanlı tarihleri için tarih kurumlarının çevirme cetvellerine başvurmak gerekir.
Tarihlerin kaynağı
Umm al-Qura kuralları yıllar içinde resmî olarak birkaç kez değiştiği için geçmiş takvimi tek bir formülle yeniden üretmek mümkün değildir. Çevirici, ay başlarını yayımlandığı hâliyle kullanır: 1343–1355 yılları için Umm al-Qura gazetesindeki duyurular, 1356–1450 için resmî karşılaştırma takvimi, 1451–1500 için Kral Abdülaziz Bilim ve Teknoloji Şehri’nin (KACST) öngörüleri. Tarihler, açık kaynaklı HijriDate projesinin derlediği resmî Umm al-Qura tablolarından alınmıştır ve tablodaki her yıl için Microsoft .NET’in Umm al-Qura takvimiyle birebir aynıdır. Tarayıcıların çoğunun kullandığı ICU kütüphanesindeki Umm al-Qura tablosu 1451–1500 aralığında günlerin yaklaşık üçte birinde farklı sonuç verdiği için kullanılmaz.
Umm al-Qura’ya göre önemli günler (Hicri 1448–1453)
| Hicri yıl | Hicri yılbaşı | Ramazan başlangıcı | Ramazan Bayramı | Kurban Bayramı |
|---|---|---|---|---|
| 1448 | 16 Haziran 2026 | 8 Şubat 2027 | 9 Mart 2027 | 16 Mayıs 2027 |
| 1449 | 6 Haziran 2027 | 28 Ocak 2028 | 26 Şubat 2028 | 5 Mayıs 2028 |
| 1450 | 25 Mayıs 2028 | 16 Ocak 2029 | 14 Şubat 2029 | 24 Nisan 2029 |
| 1451 | 14 Mayıs 2029 | 5 Ocak 2030 | 4 Şubat 2030 | 13 Nisan 2030 |
| 1452 | 3 Mayıs 2030 | 26 Aralık 2030 | 24 Ocak 2031 | 2 Nisan 2031 |
| 1453 | 23 Nisan 2031 | 15 Aralık 2031 | 14 Ocak 2032 | 22 Mart 2032 |
Türkiye’de Ramazan ve bayramlar Diyanet takvimine göre bir gün sonra da başlayabilir. Herhangi bir tarihe kalan günü bulmak için iki tarih arası gün hesaplama aracını, Ramazan için doğrudan Ramazan’a kaç gün kaldı sayacını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bugün Hicri takvime göre ayın kaçı?
“Miladi → Hicri” seçili olduğunda tarih alanı bugünün tarihiyle açılır, sonuç hemen görünür. Hicri günün akşam güneş batınca değiştiğini unutmayın: akşamdan sonra Hicri takvimde artık ertesi gündesiniz.
Sonuç neden evdeki takvimden bir gün farklı çıkabiliyor?
Türkiye’deki takvimler Diyanet’in hesabını izler; bu çevirici Suudi Arabistan’ın Umm al-Qura takvimini kullanır. Ay başını belirleme ölçütleri farklı olduğu için iki takvim zaman zaman bir gün ayrışır.
Ramazan ve bayram tarihlerini bu çeviriciyle belirleyebilir miyim?
Yalnızca yaklaşık olarak. Türkiye’de oruç ve bayram günlerini Diyanet İşleri Başkanlığı ilan eder. Planlama için bu sonuçları, ibadet için Diyanet’in takvimini esas alın.
Hicri doğum tarihimi Miladiye nasıl çeviririm?
“Hicri → Miladi” seçin; gün, ay ve yılı belgede yazdığı gibi girin. Hicri yıl daha kısa olduğu için Hicri doğum gününüz Miladi takvimde her yıl yaklaşık 11 gün öne kayar. Tam yaşınız için yaş hesaplama aracını kullanın.
Hangi tarih aralığını çevirebilirim?
1 Muharrem 1343 (1 Ağustos 1924) ile Hicri 1500 yılının sonu (16 Kasım 2077) arasını; bu, resmî Umm al-Qura kaynaklarının kapsadığı aralıktır.
Son güncelleme: 8 Ekim 2026