فرمول مصرف برق
توان (وات) × ساعت کار ÷ 1000 = کیلووات‌ساعت؛ و کیلووات‌ساعت × قیمت هر کیلووات‌ساعت = هزینه. کیلووات‌ساعت همان واحدی است که کنتور و قبض برق نشان می‌دهند: یک دستگاه هزار واتی در یک ساعت یک کیلووات‌ساعت مصرف می‌کند.
مثال: بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی که روزی ۴ ساعت روشن است، روزانه 2000 × 4 ÷ 1000 = 8 کیلووات‌ساعت و در یک ماه ۳۰ روزه ۲۴۰ کیلووات‌ساعت مصرف می‌کند. همین یک وسیله می‌تواند مصرف خانه را به پله‌های گران‌تر تعرفه ببرد.
مصرف تقریبی وسایل پرکاربرد
| وسیله | توان معمول (وات) | ساعت در روز | کیلووات‌ساعت در ماه |
|---|---|---|---|
| کولر گازی ۱۸۰۰۰ | ۱۸۰۰ تا ۲۲۰۰ | ۸ | ۴۳۲ تا ۵۲۸ |
| کولر آبی | ۳۰۰ تا ۶۰۰ | ۱۰ | ۹۰ تا ۱۸۰ |
| بخاری برقی | ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ | ۴ | ۱۲۰ تا ۲۴۰ |
| اتو | ۱۰۰۰ تا ۲۴۰۰ | ۰٫۵ | ۱۵ تا ۳۶ |
| تلویزیون LED | ۵۰ تا ۱۵۰ | ۵ | ۸ تا ۲۳ |
| لامپ LED | ۹ تا ۱۲ | ۶ | ۱٫۶۲ تا ۲٫۱۶ |
این عددها نمونه‌اند؛ توان واقعی را از برچسب دستگاه بخوانید. یخچال، فریزر و کولر گازی موتورشان مدام روشن و خاموش می‌شود و توان برچسب را همیشه نمی‌کشند؛ برای آن‌ها عدد مصرف سالانهٔ برچسب انرژی را در حالت «مصرف سالانه» وارد کنید.
تعرفهٔ پلکانی و ساعت اوج
برق خانگی در ایران تعرفهٔ پلکانی دارد: هرچه مصرف ماهانه بالاتر برود، هر کیلووات‌ساعتِ پله‌های بالاتر گران‌تر حساب می‌شود و الگوی مصرف هم در مناطق گرمسیر و ماه‌های گرم فرق می‌کند. پس قیمت یک کیلووات‌ساعت برای همه یکسان نیست. ساده‌ترین راه: مبلغ مصرف قبض اخیر (بدون مالیات و عوارض) را بر کیلووات‌ساعت مصرف همان دوره تقسیم کنید و این عدد را وارد کنید. برای دیدن اثر یک وسیلهٔ تازه، قیمت پلهٔ بالای قبضتان را بگذارید، چون مصرف اضافه در همان پله حساب می‌شود. در کنتورهای هوشمند، مصرف در ساعت‌های اوج (معمولاً عصرهای تابستان) هم ممکن است نرخ بیشتری داشته باشد.
راه‌های صرفه‌جویی
- دمای کولر گازی را روی ۲۴ تا ۲۵ درجه بگذارید؛ هر درجه خنک‌تر مصرف را بالا می‌برد.
- در خرید وسایل جدید به رده‌بندی برچسب انرژی توجه کنید؛ رده‌های A مصرف کمتری دارند.
- وسایل پرمصرف مثل اتو، ماشین لباسشویی و بخاری برقی را در ساعت‌های اوج کمتر روشن کنید.
برای حساب درصد کاهش قبض پس از تعویض یک وسیله از محاسبه درصد و برای ساعت‌های کار از محاسبه ساعت کاری استفاده کنید.
پرسش‌های پرتکرار
مصرف برق یک وسیله را چطور حساب کنم؟
توان دستگاه به وات را در ساعت کار روزانه ضرب و بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید تا کیلووات‌ساعت روزانه به‌دست آید؛ سپس در قیمت هر کیلووات‌ساعت ضرب کنید.
قیمت هر کیلووات‌ساعت را از کجا بدانم؟
مبلغ مصرف قبض برق را بر کیلووات‌ساعت مصرف همان دوره تقسیم کنید. چون تعرفه پلکانی است، برای مصرف اضافه نرخ پلهٔ بالاتر را بگذارید.
۱ کیلووات‌ساعت یعنی چه؟
انرژی‌ای که دستگاهی با توان ۱۰۰۰ وات در یک ساعت مصرف می‌کند؛ همان واحدی که در قبض برق می‌بینید.
چرا مصرف یخچال را با ساعت کار حساب نکنیم؟
کمپرسور یخچال مدام روشن و خاموش می‌شود؛ عدد مصرف سالانه روی برچسب انرژی دقیق‌تر از ضرب توان در ۲۴ ساعت است.
آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026